Tổng quan về hội chứng polyp dây thanh

Polyp dây thanh là chứng bệnh có thể gặp phải ở mọi lứa tuổi tuy nhiên người trưởng thành mắc bệnh với tỉ lệ cao hơn nhiều. Nó tác động tới giọng nói, nếu như không điều trị triệt để có thể dẫn đến khàn tiếng.
Thanh quản nằm ở giữa đáy của lưỡi và khí quản. Thanh quản còn có thể gọi là hộp thanh vì nó chứa rất nhiều các dây thanh. Các cơ của thanh quản căng và duỗi dây thanh khi thở làm cho chúng hình thành hình chữ V cho không khí đi qua. khi chúng ta nói, chúng kéo những dây thanh gắn vào cơ khiến cho lỗ mở hẹp lại, sau đấy những lúc đẩy không khí đi ra từ phổi đi qua thanh quản, không khí làm rung động các dây thanh đang căng và phát ra âm thanh, các dây thanh càng căng, âm thanh phát ra càng lớn, ngược lại, các dây thanh càng chùng, âm thanh phát ra càng nhỏ.
✤ Polyp dây thanh là bệnh gì?
Đó là những u nhỏ ở dây thanh nằm ở mặt trên bên trong lòng thanh quản. Polyp thường chỉ to bằng hạt tấm hoặc có khi kích cỡ khoảng hạt đậu xanh, thường nằm ở vị trí 1/3 giữa dây thanh quản, hình dáng nhẵn bóng, mọng, màu trắng hồng.
Sự ảnh hưởng của polyp dây thanh quản là làm giọng nói khàn hay giọng bị biến đổi (khi polyp có kích thước lớn). Phần lớn trường hợp bệnh là lành tính và chỉ làm ảnh hưởng tới giọng nói.
✤ Lý do dẫn tới polyp dây thanh
Đa số do phù nề với các lý do khác nhau (viêm nhiễm, nói nhiều, hay phải nói to, kéo dài, do đặc thù công việc như giáo viên, phát thanh viên, hướng dẫn viên du lịch…). Hoặc do quá sản hệ biểu mô hoặc tổ chức liên kết hay quá sản niêm mạc thanh quản. Thêm một tác nhân thuận lợi được nói tới là do có sự kích thích cơ học vì sự hoạt động (nói nhiều, liên tục, kéo dài…) khiến cho dây thanh căng quá mức, từ đó những mạch máu nhỏ ở trên dây thanh bị đứt gãy làm chảy máu, hậu quả là polyp dây thanh xuất hiện. Ngoài ra, polyp dây thanh quản còn có thể vì viêm thanh quản mạn kéo dài.
Bản chất của hạt polyp dây thanh bao gồm 1 nhân xơ, bên ngoài là biểu mô quá sản. Có thể polyp 1 bên dây thanh hay 2 bên dây thanh tương xứng nhau. Trường hợp polyp dây thanh 2 bên, khi phát âm chúng có thể va chạm vào nhau, vì thế còn được gọi là kiss nodule.
✤ Biểu hiện bệnh như thế nào?
Thông thường, khàn tiếng, nói bị hụt hơi, do thanh môn hở rộng khi nói là các biểu hiện chủ yếu. Khàn tiếng là dấu hiệu xuất hiện đầu tiên, lý do bởi 2 dây thanh âm khó có thể khép kín được, khiến dây thanh rung không đều, dẫn đến tình trạng tiếng bị khản. tình trạng khàn tiếng phụ thuộc vào hình dạng của polyp, khi polyp càng to càng khiến cho chỗ hở thanh môn càng rộng. Vì vậy, lúc nói, giọng khàn càng nhiều. Lúc này, càng nói càng mất hơi càng nhiều nên người mắc bệnh có thể sẽ mệt và không nói được lâu. Khàn tiếng ban đầu chỉ diễn ra từng đợt, nếu được chữa trị và kiêng nói, sau vài hôm giọng nói trở về bình thường. Sau đấy khàn tiếng diễn ra thường xuyên hơn. Mức độ nặng, nhẹ của bệnh tùy thuộc kích cỡ hạt xơ dây thanh lớn hay nhỏ và mức độ nhược cơ dây thanh.

​

Với loại polyp có chân, khi nói, polyp cũng có thể di động khi thanh môn đóng, mở, bởi vậy người bị bệnh có cảm giác bị vướng ở trong họng giống như có sợi tóc hoặc vật gì cản trở do đó khạc nhiều càng khiến cho polyp phù nề, giọng càng khàn. Ngoài khàn tiếng, bệnh nhân có thể hụt hơi (nói mất hơi), ho khan. Dù vậy, rất ít trường hợp bệnh nhân bị mất hoàn toàn tiếng và khó thở bởi polyp.
✤ Ảnh hưởng như thế nào
Phân lớn tác động đến giọng nói của người bị bệnh, đặc biệt là những đối tượng làm nghề giáo viên, ca sĩ, phát thanh viên, bán hàng, hướng dẫn viên du lịch…
Polyp dây thanh không biến chứng thành ác tính (ung thư), không đe dọa đến tính mạng người bệnh nhưng bệnh không tự khỏi.
Để có thể chẩn trị polyp dây thanh quản cần được nội soi để biết tình trạng của dây thanh, kích thước, vị trí của polyp và có phương hướng điều trị đúng.
✤ Nguyên tắc điều trị
Nếu mà tình cờ phát hiện polyp dây thanh quản tuy nhiên chưa có biểu hiện triệu chứng gì, không vội chữa trị, chỉ nên làm sạch họng miệng bằng cách súc họng, đánh răng mỗi ngày, trước lúc đi ngủ, sau khi ngủ dậy. Nếu đã có hiện tượng khàn tiếng nhẹ, không thường xuyên, trước tiên hãy chữa trị nội khoa, tạm ngừng hoặc hạn chế nói là vấn đề cần nhất cho bệnh nhân bị khàn tiếng có thể cải thiện tình trạng này. Kết hợp với trị liệu bằng phương pháp khí dung có thuốc kháng viêm, chống phù nề, phối hợp kháng sinh (theo chỉ định của bác sĩ điều trị). Trường hợp bệnh đã ổn định và khỏi khàn tiếng, người bị bệnh cần đi khám bệnh định kỳ chuyên khoa Tai Mũi Họng.
Điều trị ngoại khoa được tiến hành nếu như phương pháp điều trị nội khoa không hiệu quả, đấy là phẫu thuật cắt bỏ polyp. Cắt polyp dây thanh có rất nhiều phương pháp. Kỹ thuật nội soi thanh quản gián tiếp cắt polyp bằng kìm Frankel đối với polyp có cuống nhỏ (ngày nay biện pháp này rất ít khi được sử dụng) hoặc soi thanh quản trực tiếp cắt bỏ polyp bằng dụng cụ vi phẫu thanh quản hoặc cắt bỏ polyp dưới kính hiển vi phẫu thuật (vi phẫu) hoặc có thể cắt bỏ polyp bằng laser CO2. Sử dụng cách gì phụ thuộc vào lựa chọn của người bị bệnh sau khi được bác sĩ tư vấn.
Sau thực hiện phẫu thuật bệnh nhân sẽ được bác sĩ cho dùng thuốc kháng sinh, kết hợp khí dung thuốc chống viêm, chống phù nề.